قالب‌های تصویری برای کار در وب (فرمت‌های مختلف عکس در وب)
آموزشتلگرامتوئیتر

قالب‌های تصویری برای کار در وب (فرمت‌های مختلف عکس در وب)

طبق آمار منتشر شده در مارس 2017 بیش از 65 درصد محتوای اینترنت را عکس‌ها تشکیل داده‌اند. این موضوع، اتفاق عجیبی نیست، زیرا عکس باعث افزایش جذابیت و زیبایی وبسایت شده و ارتباط بسیار خوبی با مخاطب برقرار می‌نماید.

"قالب تصویری" یا فرمت فایل‌های گرافیکی به نوع ذخیره‌سازی اطلاعات در یک سند تصویری گفته می‌شود. برای استفاده از تصویر در اینترنت فقط چند قالب محدود به کار می‌رود، زیرا هر قالبی قابلیت فشرده‌سازی و بازخوانی مجدد اطلاعات در مرورگر‌های مختلف را ندارد. قدیمی‌ترین و رایج‌ترین قالب‌های تصویری وب GIF و JPG هستند. قالب‌های دیگر عبارتند از: JPEG، SWF، SVG، PNG و TIFF.
وقتی تصویر دیجیتال تهیه و ذخیره می‌شود، اطلاعاتی درباره‌ی رنگ، تیرگی-روشنی و موقعیت پیکسل‌ها در آن ثبت می‌شود و سامانه‌های فشرده‌سازی، نحوه‌ی ذخیره شدن اطلاعات را براساس الگو‌های ریاضی از نو آرایش می‌دهند. نتیجه‌ی این کار، فایل‌ بهینه‌ای است که حجم کمی دارد. به طور معمول، این روند سه مرحله را طی می‌کند: فشرده‌سازی، ذخیره شدن فایل فشرده در وب و باز‌خوانی تصویر در مرورگر کاربر.
دو روش برای فشرده سازی تصویر وجود دارد: "با اتلاف" و "بی‌اتلاف". اگر کیفیت تصویر بازخوانی شده فایل دقیقا معادل تصویر اصلی باشد، به آن روش بی‌اتلاف (Loss Less) می‌گویند. اگر مقداری از اطلاعات تصویر در فرآیند فشرده‌سازی از بین برود، به آن روش با اتلاف (Lossy) می‌گویند.

قالب‌های تصویری (فرمت عکس) بی‌اتلاف

در روش بی‌اتلاف، حجم فایل حداکثر تا 60درصد اندازه‌ی اصلی کم می‌شود. در حالی که در فشرده سازی با اتلاف، حجم فایل ممکن است تا یک درصد کاهش بیابد. اگر کیفیت عکس مهم است، باید از روش بی‌اتلاف استفاده کرد. مثلا در وب‌سایت‌های تخصصی عکاسی، یا برای بایگانی تصاویر اصل و ... .
فرمت TIFF کوتاه شده‌ی Tagged Image File Format است که به روش بی‌اتلاف فایل را فشرده می‌سازد و در مواردی که حجم تصویر و سرعت بارگذاری به اندازه‌ی کیفیت عکس اهمیت ندارد، به صورت گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. این قالب در همه‌جا بازخوانی می‌شود و قابلیت‌های فراوانی در ذخیره‌ی انواع تصویر دارد. اما در اینترنت، حجم و سرعت جابجایی تصویر بر کیفیت آن ارجح است. این سخن درباره‌ی بیشتر عکس‌های موجود در وب صدق می‌کند و در کاربرد تصویر، چیزی مهم‌تر از سرعت بارگذاری آن نیست.

 قالب‌های تصویری برای کار در وب

قالب‌های تصویری بااتلاف

قالب‌های تصویری وب بااتلاف هستند و به چهار گروه تقسیم می‌شوند:
قالب گرافیکی شطرنجی یا همان Raster
قالب گرافیکی شطرنجی برای تصاویر گرافیکی مناسب است که تعداد محدودی رنگ تخت یا فلت دارند. قالب‌های WBMP، GIF، PNG در این گروه قرار می‌گیرند. آن‌ها همه‌ی رنگ‌های تصویر را به تعداد معینی، از 2 تا 256 رنگ، تقلیل می‌دهند و در جدولی ذخیره می‌کنند. سرانجام در زمان بازسازی تصویر در نمایشگر کاربر، برای هر یک از پیکسل‌ها همان رنگ‌ها به کار می‌رود. نحوه‌ی چینش رنگ‌ها در صفحه‌ به "الگوریتم پخش رنگ" در زمان ذخیره‌سازی بستگی دارد.
WBMP کوتاه شده‌ی Wireless Bitmap به معنای بیت‌مپ بی سیم، قالبی قدیمی برای تصاویر دو رنگ سیاه و سفید فاقد خاکستری است. در این قالب، همه‌ی رنگ‌‌ها به نقطه‌های سیاه(صفر) و نقطه‌های سفید(یک) تبدیل شده و حجم فایل به حداقل می‌رسد.

 قالب‌های تصویری برای کار در وب

GIF کوتاه شده‌ی Graphic Interchange Format به معنای قالب مبادله‌ی گرافیک، رایج‌ترین قالب گرافیکی است. این قالب با کاهش تعداد رنگ‌ها فشرده‌سازی می‌کند. از همین رو برای سرصفحه، عنوان، نشانه و شمایل و هر جزئی که رنگ‌های محدود و تخت دارد، مناسب است. در ضمن می‌تواند بخش‌های بی‌رنگ تصویر را هم ذخیره کند. این قالب حتی برای پویانمایی‌های (انیمیشن) ساده نیز به کار می‌آید. با این حال GIF نمی‌تواند بیش از 256 رنگ را ذخیره کند، و برای تصاویر گرافیکی طیف‌دار و عکس مناسب نیست.

 قالب‌های تصویری برای کار در وب

PNG کوتاه شده‌ی Portable Network Graphics به معنای گرافیک قابل حمل در شبکه، قالبی با الگوریتم فشرده سازی با اتلاف است. این قالب هم تصاویر طیف‌دار و هم تصاویر دارای بخش‌های بی‌رنگ را ذخیره می‌کند. اندازه‌ی فایل در فشرده سازی بین 5 تا 25 درصد کاهش می‌یابد.

 قالب‌های تصویری برای کار در وب

MNG کوتاه شده‌ی Multiple Network Graphics به معنی گرافیک چندتصوری در شبکه، ویرایشی از PNG است که می‌تواند چند فریم تصویر متحرک را در خود ذخیره کند. این قالب در سال 2003 کنار گذاشته شد.

قالب گرافیک برداری(Vector)

عموما قالب‌های گرافیک برداری به نرم‌افزار جانبی نمایشگر نیاز دارد؛ که در مرورگر وب موجود نیست. بنابراین کاربران نمی‌توانند تصویر را ببینند و برای بارگذاری تصاویر باید افزونه (Plug-In) ویژه‌ای را به مرورگر خود وصل کنند. از آن‌جا که این گروه به وسیله‌ی دستگاه پخش، به نمایش درمی‌آید، بهتر است آن‌ها را در ساختار سایت، زیرمجموعه‌ی رسانه تلقی کنند.
SVG کوتاه شده‌ی Scalable Vector Graphics به معنای گرافیک برداری مقیاس‌پذیر قالب نوینی است که مخصوص وب ساخته شده است. دستور SVG امکان ساختن تصاویر و گرافیک پیچیده را در صفحه‌ی HTML به کمک زبان XML فراهم آورده است. یکی از بهترین امکانات SVG قدرت آن در فشرده سازی است؛ به راحتی حجم تصویر را کم می‌کند و بدون هیچ افت کیفیتی، دیگر بار، آن را باز می‌کند. امکان ذخیره‌ی پویانمایی‌های پیچیده را نیز دارد. این تصاویر توسط مرورگر اینترنت قابل جست‌وجو هستند.

 قالب‌های تصویری برای کار در وب

SWF کوتاه شده‌ی Small Web Format به معنی قالب کوچک برای وب است که توسط شرکت ماکرومدیا به عنوان قالبی برای وب ساخته شد و در سال 2005 به Adobe Flash تغییر کرد. این قالب، از تصاویر گرافیکی، پویانمایی و صدا، فایل بسیار کوچکی می‌سازد. مانند SVG برداری ذخیره می‌کند و همه‌ی دیگر توانمندی‌های آن را دارد؛ با این تفاوت که کاملا رایج است و بعضی از نگارش‌های جدید مرورگر‌ها از سال 2008 پشتیبانی آن را به امکاناتشان افزوده‌اند. اغلب وب‌سایت‌های چندرسانه‌ای که دارای محیط بصری پویایی هستند(وب‌سایت‌های مبتنی بر پویانمایی)، در این قالب تهیه می‌شوند.

 قالب‌های تصویری برای کار در وب

قالب عکاسی

قالب عکاسی، مختص عکس‌های وبی است و دو نگارش JPEG و JPEG2000 دارد. JPEG کوتاه‌ شده‌یJoint Photographic Expert Group به معنای گروه مشترک کارشناسان عکاسی، همانطور که از نامش مشخص است، برای ذخیره‌ی عکس و گرافیک طیف‌دار و تمام‌رنگی مناسب است؛ به روش با اتلاف فشرده‌سازی می‌کند و از حجم اولیه‌ی عکس تا کمتر از 5 درصد می‌کاهد. فشرده سازی زیاد در این قالب اشکالاتی را هم در کیفیت تصویر به‌وجود می‌آورد، اما چون در این قالب (برخلاف GIF) میلیون‌ها رنگ ذخیره می‌شود و همه‌ی مرورگرهای متداول نیز آن را پشتیبانی می‌کنند، به عنوان بهترین قالب عکاسی در وب رایج شده است.
JPEG2000 ویرایشی از JPEG قدیمی است، که با بهره‌وری از فن‌آوری Wave Let فایل‌های کوچک‌تر و واضح‌تری می‌سازد. در ضمن می‌تواند بخش‌هایی از تصویر را با تنظیمات متفاوتی از بخش‌های دیگر فشرده کند و همچنین قادر به فشرده‌سازی به روش بی‌اتلاف است.

 قالب‌های تصویری برای کار در وب

قالب webP

webP یک قالب جدید ذخیره عکس است که در هر دو حالت با اتلاف و بی اتلاف قابل استفاده بوده و توسط شرکت گوگل جهت افزایش سرعت لود تصاویر و صفحات وب و کاهش اندازه تصویر طراحی شده است. هدف اصلی از ساخت این فرمت یا قالب عکس، جایگزین کردن این قالب با قالب JPEG می‌باشد.

قالب جامع

در اینترنت تنها یک قالب جامع رایج است، که PDF نام دارد.

 قالب‌های تصویری برای کار در وب

PDF کوتاه شده‌ی Portable Document Format به معنای قالب اسناد قابل حمل تقریبا به استانداردی برای معرفی گرافیک، عکس، متن و صفحه‌آرایی اسناد گوناگون تبدیل شده است. بیشتر برای نرم‌افزارهای صفحه‌آرایی به کار می‌رود و قابلیت جست‌وجوی الکترونیکی دارد. هم به روش با اتلاف(JPEG) و هم بی‌اتلاف (ZIP)عکس‌ها را ذخیره می‌کند. در PDF می‌توان اسم رمز تعیین کرد، تا فقط کاربرانی که کلید رمز را دارند، فایل را رویت کنند.

منبع:

کتاب طراحی گرافیک وب، نوشته سید بهزاد علوی، انتشارات یساولی

https://www.sitepoint.com

https://en.wikipedia.org

سینا کشاورز
نویسنده:سینا کشاورزطراح و گرافیست ایموگراف

نظرات کاربران

نام:
ایمیل:
متن نظر: